Muhasebe, yalnızca geçmişi kaydeden bir sistem değildir. Doğru okunduğunda şirketin nereye gittiğini gösteren en güvenilir veri kaynağıdır. Mali analiz ve yönetim danışmanlığı hizmetimizde, bu veriyi yöneticinin karar verirken kullanabileceği bilgiye dönüştürüyoruz. Ataşehir mali müşavirlik çalışmalarımızın en çok talep gören başlıklarından biri budur.
Rakamların kendisi kadar, hangi soruyu cevapladıkları önemlidir. Şirket kâr ediyor ama kasada para yoksa, ciro büyürken kârlılık düşüyorsa ya da stok devir hızı yavaşlıyorsa, bunların nedeni mali tablolarda görünür.
Mali Tablo Analizi
Analiz çalışması tek bir dönemin rakamlarına bakılarak yapılmaz. En az iki, mümkünse üç dönemin verisi yan yana konulduğunda eğilim görünür hâle gelir. Sektörün olağan işleyişi de bu değerlendirmede gözetilir; bir sektörde normal sayılan borçluluk düzeyi başka bir sektörde risk işareti olabilir. Çalışmanın sonunda ortaya çıkan tablo, yöneticinin günlük kararlarında kullanabileceği birkaç başlığa indirgenir. Aşağıdaki başlıklar bu çalışmanın iki temel ayağını açıklıyor.
Bilanço ve Gelir Tablosu Okuma
Karşılaştırmalı tablolar, yüzde yöntemi ve eğilim analizleri ile şirketin dönemler arası gidişatı ortaya konur. Aktif yapısının, borçluluk düzeyinin ve özkaynak yeterliliğinin sektör koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi, tek başına bakılan rakamlardan çok daha anlamlı sonuç verir. Aktifin ne kadarının stok ve alacakta bağlandığı, şirketin nakit üretme kapasitesini doğrudan gösterir. Pasif tarafta kısa vadeli borçların ağırlığı arttığında, kârlılık sürse bile baskı oluşur. Gelir tablosunda ise brüt kâr marjındaki değişim, fiyatlama ve maliyet tarafındaki gelişmeleri özetler. Bu başlıkları birlikte değerlendirip sade bir yorumla paylaşıyoruz.
Oran Analizleri
Likidite, mali yapı, faaliyet ve kârlılık oranları düzenli olarak hesaplanır. Bu oranların dönemler arası seyri, sorunların erken fark edilmesini sağlar. Oranlar tek başına değil, kendi geçmişiyle ve sektör ortalamasıyla karşılaştırıldığında anlam kazanır. Alacak devir hızının yavaşlaması örneğin tahsilat sorununun habercisi olabilir. Stok devir hızındaki düşüş ise satış hızının azaldığına ya da fazla alım yapıldığına işaret eder. Bu göstergelerden hangilerinin sizin için öncelikli olduğunu birlikte belirliyoruz.
- Cari oran ve asit test oranı
- Borç özkaynak dengesi
- Alacak ve stok devir hızları
- Brüt kâr, faaliyet kârı ve net kâr marjları
Veri Kalitesinin Önemi
Analiz çalışmasının güvenilirliği, kayıtların doğruluğuna bağlıdır. Stok sayımı yapılmamış, cari hesaplar mutabık değilse ya da giderler doğru hesaplara kaydedilmemişse, üretilen raporlar da yanıltıcı olur. Bu nedenle analiz öncesinde kayıtların tutarlılığını kontrol ediyor, gerekli düzeltmeleri raporluyoruz.
Kayıt düzeni yerine oturduğunda analiz süreci de hızlanıyor; aylık raporlar dönem kapanışının hemen ardından hazır hâle geliyor. Kayıtların güncel tutulduğu işletmelerde yönetim, kararlarını bir önceki ayın verisiyle değil, güncel tabloyla alabiliyor. Raporlama düzeni oturduktan sonra, yeni dönem hedeflerinin belirlenmesi de daha gerçekçi bir zemine oturuyor.
Maliyet ve Kârlılık Çalışmaları
Hangi ürünün, hangi şubenin ya da hangi projenin gerçekten kazandırdığı sorusu, yalnızca toplam kâr rakamına bakılarak cevaplanamaz. Sabit ve değişken maliyetlerin ayrıştırılması, genel üretim giderlerinin doğru dağıtılması ve başabaş noktasının hesaplanması ile ürün ve faaliyet bazında gerçek kârlılık ortaya çıkar. Fiyatlama kararları bu çalışmanın ardından çok daha sağlam bir zemine oturur. Çalışmanın sonucu çoğu zaman şaşırtıcı olur; en çok satan ürünün en az kazandıran ürün olduğu durumlarla sık karşılaşıyoruz. Bu tespit yapıldıktan sonra fiyat, maliyet ya da ürün karması üzerinde somut adım atılabiliyor.
Nakit Akışı Yönetimi
Kâr eden pek çok şirket, nakit yönetimindeki aksaklıklar nedeniyle zorlanır. Tahsilat vadeleri ile ödeme vadeleri arasındaki uyumsuzluk, stok bağlanması ve kısa vadeli borçla uzun vadeli yatırım finanse edilmesi en sık karşılaşılan nedenlerdir. Haftalık ve aylık nakit akış tablolarıyla şirketin önünü görmesini sağlıyoruz. Nakit tablosu hazırlandığında, önümüzdeki haftalarda hangi gün darboğaz oluşacağı önceden görülebiliyor. Bu öngörü, kredi ihtiyacını acil olmaktan çıkarıp planlı hâle getiriyor ve finansman maliyetini düşürüyor.
- Tahsilat ve ödeme planının çıkarılması
- İşletme sermayesi ihtiyacının hesaplanması
- Kredi ve finansman alternatiflerinin maliyet karşılaştırması
- Bütçe ile gerçekleşen farklarının izlenmesi
Yönetim Raporlaması
Yasal mali tablolar, yönetimin ihtiyaç duyduğu detayı her zaman vermez. Şirketin kendi işleyişine göre hazırlanan aylık yönetim raporları; satış, maliyet, gider ve nakit başlıklarını bir arada gösterir. Raporun kapsamını sade tutmayı, yöneticinin gerçekten karar verirken baktığı birkaç göstergeye odaklanmayı tercih ediyoruz. Raporun içeriği kadar hangi sıklıkta hazırlandığı da önemli; her ay aynı gün teslim edilen bir rapor, yönetim alışkanlığına dönüşüyor. İlk aylarda kapsamı birlikte gözden geçirip ihtiyaca göre sadeleştiriyoruz.
Şirket Değerlemesi ve Yatırım Kararları
Ortak alınması, pay devri, birleşme ya da satış gündeme geldiğinde şirketin değerinin makul ölçütlere dayandırılması gerekir. Defter değeri, indirgenmiş nakit akımı ve emsal karşılaştırması gibi yaklaşımların hangisinin uygun olduğu, şirketin faaliyet konusuna ve verinin niteliğine göre belirlenir. Yeni yatırım kararlarında ise geri dönüş süresi ve finansman yapısı birlikte değerlendirilir. Değerleme çalışmasında kullanılan varsayımların açık yazılması, sonucun taraflarca tartışılabilmesini sağlar. Çalışmayı tek bir rakam yerine, makul bir aralık olarak sunmayı tercih ediyoruz.
Mali Analiz ve Yönetim Danışmanlığı Hizmetinden Kimler Yararlanıyor?
Büyüme dönemindeki şirketler, birden fazla şube ya da proje yöneten işletmeler, ortak sayısı artan yapılar ve kredi kullanmayı planlayan firmalar bu hizmete en çok ihtiyaç duyan gruplardır. Çalışmadan, işletmenin yönetim kadrosunun rakamlara dayalı ortak bir dil kurması nedeniyle de fayda sağlanıyor.
Çalışmaya genellikle son iki dönemin mali tablolarının incelenmesiyle başlıyoruz. İlk raporda şirketin güçlü ve zayıf yanları ortaya konuyor, ardından takip edilecek göstergeler birlikte belirleniyor. Aile şirketlerinde kuşak değişimi yaşanırken de bu çalışma, tarafların aynı veriye bakmasını sağladığı için yararlı oluyor.
Raporlarda Yer Alan Başlıklar
- Dönemsel satış ve kârlılık gelişimi
- Gider kalemlerinin dağılımı ve sapmalar
- Alacak yaşlandırma ve tahsilat performansı
- Stok düzeyi ve devir hızı
- Nakit akış projeksiyonu
- Borçluluk ve finansman maliyeti
Raporun her ay aynı biçimde hazırlanması, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılıyor. Bu başlıklar sabit değildir; işletmenin önceliklerine göre eklenir ya da çıkarılır. Üretim yapan bir firmada maliyet ayrıntısı, hizmet veren bir firmada ise personel verimliliği öne çıkar. Rapor sayfa sayısını artırmak yerine, kararla ilgili göstergelere odaklanmayı tercih ediyoruz. İlk üç ayın ardından raporun kapsamını birlikte gözden geçiriyoruz. Gerektiğinde grafik ve eğilim çizgileri de ekleniyor.
Bütçe Hazırlığı ve Takibi
Yıllık bütçe, şirketin hedeflerini rakama dönüştürdüğü çalışmadır. Satış tahminleri, maliyet varsayımları, personel planı ve yatırım kalemleri bir araya getirildiğinde, yıl içinde nerede sapma olduğu her ay görülebilir hâle gelir. Bütçe hazırlanmadığında ise dönem sonuçlarını karşılaştıracak bir ölçüt bulunmaz.
Bütçe ile gerçekleşen farklarını aylık olarak izliyor, sapmanın nedenini satış hacmi, fiyat ya da maliyet değişimi başlıkları altında ayrıştırıyoruz. Bu ayrıştırma, hangi önlemin alınacağını da gösteriyor.
Raporların Yorumlanması
Hazırlanan tabloların yönetime sözlü olarak da aktarılmasını önemsiyoruz. Rakamların ne anlama geldiği, hangi göstergenin hangi kararı işaret ettiği ve hangi riskin öncelikli olduğu konuşulmadığında, rapor çoğu zaman dosyada kalıyor. Aylık değerlendirme toplantıları genellikle kısa tutuluyor ve yalnızca değişen göstergelere odaklanılıyor. Bir göstergede belirgin sapma varsa nedeni birlikte aranıyor. Alınacak önlem karara bağlandıktan sonra, sonraki ayda etkisi ölçülüyor. Böylece raporlama, takip edilen bir sürece dönüşüyor.
Sık Sorulan Sorular
Analiz ve raporlama hizmetine ilişkin en sık gelen soruları aşağıda topladık. Cevaplar genel çerçeveyi anlatıyor; kapsam her işletmenin ihtiyacına göre belirleniyor. Mevcut mali tablolarınızı ilettiğinizde, örnek bir rapor çıktısı hazırlayabiliyoruz. Böylece çalışmanın size ne sunacağını baştan görmüş oluyorsunuz.
Bu hizmet için muhasebemizin sizde olması gerekiyor mu?
Hayır. Mali tablolar ve gerekli dökümler temin edildiğinde, muhasebesi başka bir büroda yürütülen şirketlere de analiz ve raporlama hizmeti veriyoruz. Bu durumda önce mevcut kayıtların analiz için yeterli ayrıntıda olup olmadığı kontrol edilir. Eksik görülen başlıklar varsa, kayıt düzeninde yapılması gereken küçük değişiklikleri meslek mensubunuza iletiyoruz. Ardından dönemsel verilerle çalışma başlıyor. Raporlar doğrudan yönetime sunuluyor.
Raporlar hangi sıklıkla hazırlanıyor?
Genellikle aylık dönemler tercih ediliyor. Yoğun nakit hareketi olan işletmelerde haftalık nakit takibi ayrıca yapılabiliyor. Aylık dönem, hem veri olgunluğu hem de karar hızı açısından çoğu işletme için uygun oluyor. Üç aylık dönemler ise daha çok eğilim değerlendirmesi için tercih ediliyor. Sezonluk çalışan işletmelerde yoğun dönemlerde sıklık artırılabiliyor. Takvimi baştan belirleyip ona sadık kalıyoruz.
Bankaya sunulacak rapor hazırlıyor musunuz?
Kredi başvurularında istenen mali tablo ve açıklayıcı raporların hazırlanmasında destek veriyoruz. Kredi başvurularında bankalar genellikle son iki dönemin mali tablolarını ve bazı ek dökümleri talep eder. Bu belgelerin tutarlı ve açıklanabilir olması, değerlendirme sürecini kolaylaştırır. Şirketin faaliyetini ve geleceğe ilişkin planlarını anlatan kısa bir not da eklenebiliyor. Hazırlığı bankanın istediği formata uygun biçimde yapıyoruz. Gerçeğe uygun olmayan hiçbir bilgi bu raporlarda yer almaz.
Görüşme Talebi
Şirketinizin mali yapısını birlikte değerlendirmek isterseniz büromuza ulaşabilirsiniz. Telefon: 0216 456 54 01 · 0533 264 98 03 · 0531 323 36 50 Görüşme öncesinde son iki dönemin bilanço ve gelir tablosunu iletmeniz, değerlendirmeyi somutlaştırır. İlk toplantıda şirketin mali yapısı ana hatlarıyla ele alınır. Ardından takip edilecek göstergeler ve raporlama takvimi belirlenir. Büromuz hafta içi 09.00 ile 18.00 arasında İçerenköy’deki adresinde hizmet veriyor.